Οι καλοήθεις παθήσεις μαστού είναι πολύ συχνές και, στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα δεν σχετίζονται με καρκίνο.
Παρ’ όλα αυτά, κάθε αλλαγή στο μαστό θα πρέπει να αξιολογείται από ειδικό μαστολόγο – χειρουργό μαστού, ώστε να γίνει λεπτομερής έλεγχος και ακριβής διάγνωση.
Η σωστή διερεύνηση και η κατάλληλη αντιμετώπιση των καλοήθων παθήσεων του μαστού προσφέρουν ασφάλεια, έγκαιρη πρόληψη και ηρεμία σε κάθε γυναίκα.
ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ
- ΠΡΩΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΠΡΩΙΜΗ ΗΒΗ)
- ΥΠΟΠΛΑΣΤΙΚΟΣ – ΑΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΜΑΣΤΟΣ
- ΥΠΕΡΑΡΙΘΜΟΣ (ΕΚΤΟΠΟΣ) ΜΑΣΤΟΣ
- ΥΠΕΡΑΡΙΘΜΗ ΘΗΛΗ
- ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΕΙΣΟΛΚΗ ΘΗΛΗΣ
- ΣΩΛΗΝΩΔΗΣ ΜΑΣΤΟΣ
ΙΝΟΑΔΕΝΩΜΑ
Μια από τις πιο συχνές καλοήθεις παθήσεις του μαστού. Το ινοαδένωμα εμφανίζεται συνήθως σε γυναίκες 15-35 ετών. Τα ινοαδενώματα που εμφανίζονται σε ηλικίες < 20 ετών ονομάζονται νεανικά ινοαδενώματα. Τα ινοαδενώματα μπορεί να είναι μονήρη ή πολλαπλά, στον ένα ή και στους δύο μαστούς. Τα ινοαδενώματα που ξεπερνούν τα 5 cm ονομάζονται γιγαντιαία ινοαδενώματα και έχουν την τάση της μεγαλύτερης αύξησής τους. Σύνθετα ονομάζονται τα ινοαδενώματα που περιέχουν στη σύστασή τους αλλοιώσεις όπως επιθηλιακή ή άτυπη υπερπλασία ή σκληρυντική αδένωση. Τα ινοαδενώματα που εμφανίζονται σε μεγαλύτερες ηλικίες ή αυτά που αυξάνουν σε μέγεθος, πρέπει να ελέγχονται προσεκτικά γιατί μπορεί να υποκρύπτουν κακοήθεια. Ινοαδενώματα >2-4 cm πρέπει να αντιμετωπίζονται με χειρουργική αφαίρεση. Μικρότερα ή σταθερά σε μέγεθος ινοαδενώματα παρακολουθούνται συστηματικά.
ΚΥΣΤΗ
Διακρίνεται σε απλή, σύνθετη ή επιπλεγμένη κύστη. Είναι συχνό εύρημα στις γυναίκες της δεκαετίας των 40. Η απλή κύστη αποτελεί μια φυσιολογική παραλλαγή του μαζικού αδένα. Η μορφολογία της είναι σαν φυσσαλίδα με υγρό. Συνήθως είναι μη ψηλαφητή, όμως όταν αυξάνει σε μέγεθος είναι δυνατό να ψηλαφηθεί ως υποστρόγγυλο, ομαλό και ευπίεστο μόρφωμα. Είναι συνήθως ασυμπτωματική αλλά όταν αυξάνει σε μέγεθος κάποιες φορές μπορεί να προκαλεί πόνο ή δυσφορία που σχετίζεται με τον κύκλο. Δεν χρειάζεται θεραπεία. Σε επίταση των συμπτωμάτων του πόνου ή όταν υπάρχει αύξηση του μεγέθους της κύστης άνω των 2-2,5 cm συνιστάται παρακέντηση της κύστης με λεπτή βελόνη. Η επιπλεγμένη είναι η κύστη που έχει παρουσιάσει φλεγμονή ή φλεγμαίνει τη στιγμή της εξέτασης. Μία μεγάλη κύστη λόγω διάτασης και εισόδου μικροβίων είναι δυνατό να υποστεί φλεγμονή. Τα συμπτώματα είναι πόνος, δυσφορία, σκληρή διόγκωση, κάποιες φορές ερυθρότητα. Σε περίπτωση επιμόλυνσης μπορεί να οδηγήσει σε δημιουργία αποστήματος. Η αντιμετώπιση είναι φαρμακευτική και επί ενδείξεων απαιτείται παροχέτευση. Χειρουργική παρέμβαση απαιτείται σπανιότερα. Σύνθετη ονομάζεται η κύστη που στο περιεχόμενό της υπάρχουν και συμπαγή στοιχεία. Ανάλογα με τα ευρήματα είναι πιθανό να χρειαστεί περαιτέρω διερεύνηση με βιοψία με βελόνη ή και εκτομή επί ενδείξεων.
ΣΚΛΗΡΥΝΤΙΚΗ ΑΔΕΝΩΣΗ-ΑΔΕΝΩΣΗ
Υπάρχουν διάφοροι τύποι αδένωσης όπως η απλή αδένωση, η σκληρυντική αδένωση και η μικροαδενική αδένωση. Η απλή αδένωση είναι μια σχετικά συχνή κατάσταση των μαστών, ειδικά σε νέες γυναίκες. Χαρακτηρίζεται από αύξηση τόσο του αριθμού όσο και του μεγέθους των λοβίων του μαζικού αδένα. Η σκληρυντική αδένωση και η μικροαδενική αδένωση παρουσιάζουν αύξηση του αριθμού των λοβίων του μαστού και κατά τόπους εναπόθεση περίσσειας ινωδών στοιχείων και συχνά επασβεστώσεων πέριξ αυτών. Έχουν συσχετισθεί με την ανάπτυξη κακοήθειας, ειδικά αν συνυπάρχει κυτταρική ατυπία. Η αδένωση μπορεί να προκαλεί τοπικά πόνο, κυρίως πριν την εμφάνιση της εμμήνου ρύσεως. Κατά την ψηλάφηση, είναι δυνατό να βρεθεί σκληρία είτε ογκίδιο. Ο απεικονιστικός έλεγχος μπορεί να παράγει ποικίλα ευρήματα. Συχνά η αδένωση μιμείται κακοήθεια. Σε υπόνοια κακοήθειας (περιοχή με συρρέουσες επασβεστώσεις) πρέπει να γίνει βιοψία με βελόνη ή επί ενδείξεων χειρουργική αφαίρεση.
ΕΚΚΡΙΜΑ ΘΗΛΗΣ
Ονομάζεται το υγρό που εκκρίνεται από τη θηλή αυτόματα ή μετά από πίεση. Αποτελεί συχνό εύρημα των γυναικών που προσέρχονται στο ιατρείο μαστού. Το έκκριμα της θηλής μπορεί να είναι φυσιολογικό ή παθολογικό. Το χρώμα του μπορεί να ποικίλλει από διάφανο, λευκό, κιτρινωπό, πράσινο ή κυανόμαυρο. Μπορεί, ανάλογα με τη σύστασή του, να είναι ορώδες, γαλακτώδες, οροαιματηρό ή αιματηρό. Το έκκριμα μπορεί να είναι ετερόπλευρο ή αμφοτερόπλευρο και να αφορά έναν ή περισσότερους πόρους της θηλής. Το παθολογικό έκκριμα είναι συνήθως μονόπλευρο, αφορά έναν πόρο, είναι αυτόματο και συχνά αιματηρό. Συχνά οφείλεται σε ενδοπορικό θήλωμα, πορεκτασία, ινοκυστικές αλλοιώσεις και σπανιότερα σε κακοήθεια.
ΘΗΛΩΜΑ
Είναι καλοήθης όγκος που εντοπίζεται σε έναν πόρο του μαστού σε γυναίκες κυρίως ηλικίας 30-50 ετών. Τα θηλώματα μπορεί να είναι μονήρη ή πολλαπλά, ετερόπλευρα ή αμφοτερόπλευρα. Μπορεί να είναι κεντρικά και να εντοπίζονται σε κεντρικό πόρο πίσω από τη θηλή ή περιφερικά. Μπορεί να είναι πολύ μικρά (<1cm) αλλά να αυξάνουν σε μέγεθος. Το θήλωμα μπορεί να αποτελεί τυχαίο ασυμπτωματικό εύρημα στα πλαίσια του προληπτικού απεικονιστικού ελέγχου, αλλά μπορεί να συνοδεύει αιμορραγικό έκκριμα από τη θηλή. Τα θηλώματα μπορεί να έχουν έναν κίνδυνο να έχουν στο εσωτερικό τους άτυπα κύτταρα, τα οποία αυξάνουν τον κίνδυνο για εμφάνιση καρκίνου του μαστού. Μπορεί και τα ίδια να υποκρύπτουν ενδοπορικό καρκίνο. Για τον λόγο αυτό συστήνεται η στενή παρακολούθηση και η χειρουργική αφαίρεση. Η απόφαση για την ασφαλέστερη αντιμετώπιση λαμβάνεται από τον ειδικό μαστολόγο.
ΠΟΡΕΚΤΑΣΙΑ
Η πορεκτασία ή εκτασία των πόρων αποτελεί φυσιολογική αλλαγή στον μαζικό αδένα. Ο μαστός αποτελείται από τα λοβία που παράγουν το γάλα κα μέσω των γαλακτοφόρων πόρων επικοινωνούν με τη θηλή. Μετά τη γαλουχία και κυρίως μετά την εμμηνόπαυση οι πόροι που βρίσκονται κυρίως οπισθοθηλαίως κονταίνουν και φαρδαίνουν (διάταση πόρων). Συχνά συνυπάρχει ποσότητα υγρού εντός αυτών με αποτέλεσμα την κυσική διάταση των πόρων, η οποία συχνά συνοδεύεται από έκκριμα θηλής. Εξαιτίας αυτής της κατάστασης, τα κύτταρα που επαλείφουν το τοίχωμα των πόρων είναι δυνατό να παρουσιάσουν φλεγμονή και στη συνέχεια να δημιουργηθεί ουλώδης ιστός με αποτέλεσμα την εισολκή της θηλής ή και την παρουσία υπόσκληρου μορφώματος οπισθοθηλαίως. Σε περίπτωση επιμόλυνσης με μικρόβια είναι δυνατό να υπάρξει φλεγμονή των πόρων (βλ. Περιπορική μαστίτιδα). Η διάγνωση γίνεται με τη συνήθη κλινική εξέταση και τον απεικονιστικό έλεγχο (κυρίως υπερηχογραφικό εύρημα). Σε περίπτωση εκκρίματος θηλής συνιστάται κυτταρολογική εξέταση του εκκρίματος. Η πάθηση είναι καλοήθης και δεν οδηγεί σε καρκίνο.
ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ
Η φλεγμονή του μαστού ονομάζεται μαστίτιδα. Η μαστίτιδα μπορεί να εμφανιστεί σε ευρύ φάσμα ηλικιών και οφείλεται σε μικρόβια του δέρματος, κυρίως στρεπτόκοκκο και σταφυλόκοκκο. Μπορεί να εντοπίζεται στην επιφάνεια του δέρματος, σε μία περιοχή του μαζικού αδένα ή να καταλαμβάνει ολόκληρο το μαστό. Συχνή είναι η μαστίτιδα της γαλουχίας. Εμφανίζεται σε γυναίκες που θηλάζουν ιδιαίτερα στους πρώτους μήνες μετά τον τοκετό. Οφείλεται σε ανεπαρκή κένωση του μαζικού αδένα από το γάλα, το οποίο λιμνάζει και με μικρόβια που εισέρχονται στο μαστό από μικροτραυματισμούς της θηλής προκαλείται φλεγμονή. Ο μαστός είναι εξέρυθρος, επώδυνος, διογκωμένος και θερμός. Η κατάσταση πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα και σωστά γιατί υπάρχει ο κίνδυνος αποστήματος. Αρχικά απαιτείται πλήρης κένωση του μαζικού αδένα με θηλασμό ή μηχανικά με τη χρήση θήλαστρου. Ακολούθως χορηγείται φαρμακευτική αγωγή με αντιφλεγμονώδη και αντιβιοτικά. Σε περίπτωση αποστήματος απαιτείται παρακέντηση του αποστήματος με βελόνη ή χειρουργική παροχέτευση. Η μαστίτιδα που δε σχετίζεται με τη γαλουχία είναι φλεγμονή στη θηλή, γύρω από τη θηλή, στη θηλαία άλω (περιθηλαία μαστίτιδα) ή περιφερικά στο μαστό. Η περιπορική μαστίτιδα είναι φλεγμονή γύρω από τους πόρους του μαζικού αδένα. Εμφανίζεται σε νέες γυναίκες, κυρίως καπνίστριες. Ο καπνός ενοχοποιείται για καταστροφή του τοιχώματος των γαλακτοφόρων πόρων πίσω από τη θηλή με αποτέλεσμα την είσοδο μικροβίων στον πόρο και τη δημιουργία φλεγμονής. Ο πόρος είναι δυνατό να γεμίσει με λευκωπό υγρό ή πύο που δύναται να εξέλθει από τον πόρο στη θηλή. Συχνά η μαστίτιδα αυτή εκδηλώνεται με ερυθρότητα, πόνο, εισολκή θηλής ή εκροή πύου από τη θηλή. Η μη έγκαιρη αντιμετώπιση μπορεί να οδηγήσει σε υποθηλαία αποστήματα. Η αντιμετώπιση γίνεται με φαρμακευτική αγωγή και σε περίπτωση αποστήματος με παροχέτευση με βελόνη ή χειρουργικά. Άλλη μορφή μαστίτιδας είναι η μαστίτιδα από φλεγμονή του δέρματος. Πρόκειται για φλεγμονή κυρίως των κάτω ημιμορίων των μαστών παχύσαρκων γυναικών. Κύριος παθογόνος μικροοργανισμός είναι ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος. Άλλα αίτια είναι η επιμόλυνση δερματικών μορφωμάτων του μαστού όπως οι σμηγματογόνες κύστεις. Η αντιμετώπιση είναι φαρμακευτική.
ΑΠΟΣΤΗΜΑ
Μια οποιαδήποτε φλεγμονή του μαστού αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία αποστηματικής κοιλότητας που περιέχει πύον. Αρχικά γίνεται απεικονιστικός έλεγχος και στη συνέχεια παρακέντηση της κοιλότητας με βελόνη. Το υλικό αποστέλλεται για καλλιέργεια και αντιβιόγραμμα για τη χορήγηση του καταλληλότερου αντιβιοτικού. Συχνά απαιτούνται περισσότερες από μια παρακεντήσεις και κάποιες φορές είναι απαραίτητος ο χειρουργικός καθαρισμός. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί σε εμμένουσες ή υποτροπιάζουσες καταστάσεις ώστε να γίνει βιοψία προς αποκλεισμό κακοήθειας (φλεγμονώδες καρκίνωμα).
ΣΥΡΙΓΓΙΟ
Συχνά εμφανίζεται ως επιπλοκή της πορεκτασίας και της περιπορικής μαστίτιδας. Η αντιμετώπιση είναι χειρουργική. Γίνεται εκτομή του συριγγίου σε όλο το μήκος του έως τη θηλή. Η ασθενής καλύπτεται με ευρέως φάσματος αντιβιοτικά που καλύπτουν και τα αναερόβια μικρόβια.
ΓΥΝΑΙΚΟΜΑΣΤΙΑ
Ονομάζεται η μεγάλη αύξηση του μαζικού αδένα στον άνδρα. Η γυναικομαστία μπορεί να εμφανιστεί στα νεογνά από την επίδραση των οιστρογόνων της μητέρας στο έμβρυο. Η κατάσταση αυτή όμως υποστρέφει. Η εφηβική γυναικομαστία εκδηλώνεται σε ηλικίες 13-17 ετών, αφορά μεγάλο ποσοστό των έφηβων αγοριών και επίσης υποχωρεί συνήθως μόνη της. Η γυναικομαστία των ενηλίκων συνήθως αφορά άνδρες άνω των 50 ετών και επίσης πολλές φορές υποστρέφει. Αν η κατάσταση επιμένει πρέπει να διερευνάται για πιθανές παθολογικές καταστάσεις (ασθένειες όρχεων, επινεφριδίων, λήψη φαρμάκων). Συνήθως οφείλεται σε αύξηση των οιστρογόνων ή και μείωση των ανδρογόνων. Συχνά εμφανίζεται ψευδογυναικομαστία δηλαδή απλή περίσσεια λίπους. Η χειρουργική αντιμετώπιση της γυναικομαστίας γίνεται για αισθητικούς λόγους και το αποτέλεσμα είναι άριστο.
ΦΥΛΛΟΕΙΔΗΣ ΟΓΚΟΣ
Οι φυλλοειδείς όγκοι είναι στο μεγαλύτερο ποσοστό τους (60-80%) καλοήθεις. Ένα μικρό ποσοστό είναι ενδιάμεσης κακοήθειας και ένα μικρότερο ποσοστό είναι κακοήθεις (φυλλοειδές κυστεοσάρκωμα). Εμφανίζονται ως ομαλά και σαφώς περιγεγραμμένα μορφώματα που ομοιάζουν με ινοαδενώματα αλλά έχουν την τάση να αυξάνουν πολύ σε μέγεθος. Η βιοψία με βελόνη θέτει τη διάγνωση του φυλλοειδούς όγκου. Η αντιμετώπιση είναι χειρουργική. Απαιτείται ευρεία εκτομή και σε περιπτώσεις μεγάλων όγκων ακολουθούνται ογκοπλαστικές τεχνικές για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού αισθητικού αποτελέσματος. Οι κακοήθεις φυλλοειδείς όγκοι είναι ακτινοευαίσθητοι και επομένως η εκτομή τους ακολουθείται από ακτινοθεραπεία. Η εκτομή του φυλλοειδούς όγκου πρέπει να γίνει ορθά διότι η υποτροπή ενός καλοήθους φυλλοειδούς μπορεί να έχει ενδιάμεσου τύπου ή κακοήθη στοιχεία.
ΛΙΠΩΜΑ
Το λίπωμα είναι καλοήθης όγκος του μαστού. Προέρχεται από το λιπώδη ιστό. Απεικονίζεται ως ομαλό, σαφώς περιγεγραμμένο μόρφωμα, το οποίο κατά την κλινική εξέταση είναι ευκίνητο και μαλακό. Δεν προκαλεί καρκίνο του μαστού. Η χειρουργική αφαίρεση είναι η θεραπεία εκλογής ιδιαίτερα αν αυξάνει σε μέγεθος.
ΑΜΑΡΤΩΜΑ (ΙΝΟΑΔΕΝΟΛΙΠΩΜΑ)
Είναι καλοήθης όγκος του μαστού που αποτελείται από αδενικό, ινώδη και λιπώδη ιστό. Αναπτύσσεται αργά αλλά μπορεί να πάρει μεγάλες διαστάσεις στο μαστό. Η ιστολογική του εικόνα ομοιάζει με τον φυσιολογικό μαστό. Αποτελεί μια περιοχή φυσιολογικού μαζικού αδένα που περιβάλλεται από κάψα. Δεν προδιαθέτει σε κακοήθεια.
ΑΔΕΝΩΜΑ
Διακρίνεται σε αδένωμα της γαλουχίας, το περισωληνώδες αδένωμα και το αδένωμα της θηλής. Το αδένωμα της γαλουχίας ή της κύησης είναι ομαλός και ευκίνητος όγκος που εμφανίζεται συχνά στο μαστό γυναικών κατά την κύηση ή τη γαλουχία. Κλινικά και υπερηχογραφικά ομοιάζει με το ινοαδένωμα αλλά υποστρέφει συνήθως με το πέρας της κύησης ή μετά τη γαλουχία. Σε περίπτωση υπόνοιας κακοήθειας γίνεται έλεγχος με βιοψία με βελόνη. Το περισωληνώδες αδένωμα εμφανίζεται συνήθως σε νέες γυναίκες και κλινικά ομοιάζει με το ινοαδένωμα. Το μέγεθός του μπορεί να φτάσει έως και τα 5cm. Η διάγνωση τίθεται με βιοψία με βελόνη. Σε σημαντική αύξηση του μεγέθους του, το περισωληνώδες αδένωμα αντιμετωπίζεται χειρουργικά. Τέλος, το αδένωμα της θηλής είναι καλόηθες μόρφωμα που εμφανίζεται στις γυναίκες μεταξύ 40-50 ετών. Εντοπίζεται στη θηλή και έχει τη μορφή μικρού, συχνά επώδυνου, υπόσκληρου οζιδίου που συνοδεύεται από αιμορραγικό έκκριμα. Έχει αναφερθεί η συνύπαρξη του αδενώματος της θηλής με καρκίνο του μαστού. Επίσης είναι απαραίτητη η διαφορική διάγνωση από τη νόσο Paget. Για τον λόγο αυτό πρέπει να γίνει προσεκτικός απεικονιστικός έλεγχος, βιοψία και εκτομή της βλάβης χειρουργικά.
ΑΙΜΑΤΩΜΑ
Συλλογή αίματος σε κάποιο σημείο του μαστού που οφείλεται σε τραυματισμό ή προηγηθείσα χειρουργική επέμβαση στο μαστό. Η αντιμετώπιση είναι συνήθως συντηρητική.
ΑΚΤΙΝΩΤΗ ΟΥΛΗ
Η ακτινωτή ουλή αποτελεί τυχαίο μαστογραφικό και υπερηχογραφικό εύρημα διαταραχής της αρχιτεκτονικής του μαστού σε κάποιο σημείο κυρίως σε γυναίκες 40-60 ετών. Επειδή η ακτινωτή ουλή προδιαθέτει ή μπορεί να συνυπάρχει με καρκίνο του μαστού ή άτυπη υπερπλασία συστήνεται η χειρουργική εξαίρεσή της σε υγιή όρια. Το παρασκεύασμα εξετάζεται ιστολογικά. Εάν είναι αρνητικό για κακοήθεια ή συνυπάρχει άτυπη υπερπλασία, η ασθενής συνεχίζει τον προληπτικό έλεγχο χωρίς άλλη θεραπεία. Σε περίπτωση κακοήθειας ακολουθείται η θεραπεία που απαιτείται.
ΕΠΑΣΒΕΣΤΩΣΕΙΣ
Οι επασβεστώσεις ή μικροεπασβεστώσεις ή αποτιτανώσεις είναι εναποθέσεις αλάτων ασβεστίου στον μαζικό αδένα. Αποτελούν τυχαίο μαστογραφικό εύρημα και συνήθως δεν είναι εμφανείς στον υπερηχογραφικό έλεγχο. Κατά την κλινική εξέταση δεν είναι ψηλαφητές. Στη μαστογραφία εμφανίζονται ως μικρά άσπρα στίγματα τα οποία μπορεί να είναι μονήρη, πολλαπλά, μικρά ή μεγάλα, διάσπαρτα ή συρρέοντα (δηλαδή σε ομάδα). Η ακτινολογική εξέταση πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική με την καταγραφή με ακρίβεια του αριθμού, μεγέθους, σχήματος και κατανομής των επασβεστώσεων. Συχνά απαιτείται ειδική λήψη με μεγεθυντική εντοπιστική μαστογραφία. Ανάλογα με τα μαστογραφικά ευρήματα οι επασβεστώσεις διακρίνονται σε καλοήθεις, πιθανόν καλοήθεις και ύποπτες για κακοήθεια. Όταν οι επασβεστώσεις κρίνονται καλοήθεις, η ασθενής μπαίνει σε συστηματική παρακολούθηση. Οι επασβεστώσεις που θεωρούνται πιθανόν καλοήθεις έχουν μία μικρή πιθανότητα να υποκρύπτουν αρχόμενο καρκίνο του μαστού. Οι ύποπτες για κακοήθεια επασβεστώσεις είναι επασβεστώσεις που μπορεί να υποκρύπτουν καρκίνο του μαστού σε ποσοστό 50%. Για το λόγο αυτό κρίνεται απαραίτητη η βιοψία. Ανάλογα με την περίπτωση η βιοψία γίνεται με βελόνη, χρήση μαμοτόμου ή χειρουργική εξαίρεση της ύποπτης περιοχής που είναι και συνήθως η ριζική θεραπεία. Η χειρουργική εξαίρεση είναι μια μικρής βαρύτητας επέμβαση. Περιλαμβάνει την προεγχειρητική εντόπιση των επασβεστώσεων στον μαστογράφο και την τοποθέτηση οδηγού σύρματος. Μέσω του οδηγού σύρματος είναι δυνατή η αφαίρεση της ύποπτης περιοχής. Ακολουθεί μαστογραφική επιβεβαίωση της ορθής αφαίρεσης της εστίας. Το παρασκεύασμα εξετάζεται ιστολογικά. Σε περίπτωση κακοήθειας, αν τα χειρουργικά όρια εκτομής είναι υγιή δεν χρειάζεται περαιτέρω χειρουργική αφαίρεση.
ΛΙΠΟΝΕΚΡΩΣΗ - ΕΛΑΙΩΔΗΣ ΚΥΣΤΗ
Λιπονέκρωση είναι η νέκρωση του λιπώδους ιστού του μαστού που μπορεί να εντοπιστεί μετά από τραυματισμό, χειρουργική επέμβαση ή ακτινοθεραπεία. Το τραύμα προκαλεί περιοχική τήξη λιπώδους ιστού με καταστροφή των λιπωδών κυττάρων και αποδέσμευση υγρού που δημιουργεί κοιλότητα (ελαιώδης κύστη). Η ελαιώδης κύστη μπορεί να γίνει αντιληπτή κατά την ψηλάφηση και στον απεικονιστικό έλεγχο. Είναι δυνατή η παρακέντησή της επί ενδείξεων αλλά αποτελεί αθώο εύρημα που δεν έχει καμία σχέση με τον καρκίνο.
Ν. MONDOR
Πρόκειται για μία σπάνια καλοήθης πάθηση του μαστού. Εμφανίζεται ως εξέρυθρη, σκληρή, επώδυνη ταινία στο δέρμα του μαστού. Οφείλεται σε σκληρυντική θρομβοφλεβίτιδα των επιπολής αγγείων του μαστού. Τα αίτια είναι ποικίλα. Ενοχοποιείται φλεγμονή του μαστού ή των λεμφαδένων της μασχάλης. Η νόσος υποχωρεί χωρίς θεραπεία. Συνιστάται χρήση παυσίπονων και τοπική εφαρμογή ειδικών αλοιφών. Ωστόσο απαιτείται πλήρης έλεγχος προς αποκλεισμό κακοήθειας.
ΣΑΡΚΟΕΙΔΩΣΗ
Η σαρκοείδωση του μαστού μπορεί να εμφανιστεί σε ασθενείς με σαρκοείδωση ως συμπαγής όγκος στο μαστό που μιμείται κακοήθεια. Απαιτείται κλινικός και απεικονιστικός έλεγχος. Η βιοψία με βελόνη θέτει τη διάγνωση. Η θεραπεία είναι φαρμακευτική με χρήση κορτικοστεροειδών.
ΟΓΚΟΙ ΑΠΟ ΚΟΚΚΩΔΗ ΚΥΤΤΑΡΑ
Οι όγκοι αυτοί είναι καλοήθεις αλλά είναι δυνατό να μιμούνται κλινικά ή μαστογραφικά κακοήθεια. Εμφανίζονται στη μέση ηλικία και είναι συχνοί σε Αφροαμερικανές. Εντοπίζονται συχνότερα στα άνω έσω τεταρτημόρια των μαστών. Αποτελούνται από κοκκιώδη κύτταρα. Η αντιμετώπιση είναι χειρουργική.
ΨΕΥΔΑΓΓΕΙΟΜΑΤΩΔΗΣ ΣΤΡΩΜΑΤΙΚΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ (PASH)
Αποτελεί καλοήθη βλάβη που εμφανίζεται σε γυναίκες προ της εμμηνόπαυσης αλλά και σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Μπορεί να ενοχοποιηθεί η ορμονοθεραπεία αλλά συχνά εμφανίζεται σε γυναίκες που δεν έχουν λάβει ορμονικά σκευάσματα ή και σπανιότερα σε άνδρες. Εντοπίζεται σε τυχαίο έλεγχο ως ψηλαφητό, υπόσκληρο ογκίδιο που μπορεί να αυξάνει σε μέγεθος. Η διάγνωση γίνεται με βιοψία με βελόνη. Δεν αποτελεί παράγοντα κινδύνου για καρκίνο του μαστού. Η αύξηση του μεγέθους της βλάβης μπορεί να οδηγήσει στην απόφαση για χειρουργική αφαίρεση.
ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΜΑΣΤΟΠΑΘΕΙΑ
Αποτελεί καλοήθη πάθηση του μαστού. Συνήθως εμφανίζεται με τη μορφή πολλαπλασιασμού του ινώδους ιστού του μαστού και μιμείται κακοήθεια. Απαιτείται κλινική και απεικονιστική διερεύνηση και επί ενδείξεων βιοψία με βελόνη. Είναι καλοήθης πάθηση και δεν απαιτείται περαιτέρω θεραπεία.
ΑΠΟΚΡΙΝΗΣ ΜΕΤΑΠΛΑΣΙΑ
Η αποκρινής μεταπλασία αφορά συνήθως νεαρές γυναίκες. Αποτελεί τυχαίο εύρημα σε υλικό βιοψίας χειρουργικού παρασκευάσματος ή παρακέντησης. Μπορεί να εντοπιστεί στο τοίχωμα κύστεων ή γαλακτοφόρων πόρων καθώς και σε άλλα μορφώματα (αδένωμα, θήλωμα). Είναι καλοήθες εύρημα (όταν δεν ανευρίσκονται άτυπα κύτταρα), το οποίο δεν έχει σχέση με τον καρκίνο του μαστού και δεν απαιτεί καμία θεραπεία.
ΜΑΣΤΑΛΓΙΑ ή ΜΑΣΤΟΔΥΝΙΑ
Διακρίνεται σε κυκλική και μη κυκλική. Η κυκλική μασταλγία είναι ο πόνος στους μαστούς που εμφανίζεται στις γυναίκες και οφείλεται στις ορμονικές αλλαγές κατά τη διάρκεια του κύκλου. Ο πόνος αυτός εμφανίζεται συνήθως κατά την ωορρηξία, αυξάνει σε ένταση και μετά την έναρξη της περιόδου έως την 4η μέρα υποχωρεί. Η μασταλγία περιγράφεται ως κάψιμο, σφίξιμο, πόνος, τσιμπήματα που συνήθως εντοπίζονται στα άνω έξω τεταρτημόρια των μαστών με αντανάκλαση στις μασχάλες. Η κυκλική μασταλγία σταματάει μετά την εμμηνόπαυση. Η ασθενής μετά από λεπτομερή μαστολογικό έλεγχο και εφόσον επιβεβαιωθεί η κυκλική μασταλγία λαμβάνει οδηγίες για τα μέτρα αντιμετώπισης. Η αποφυγή του καπνίσματος, της καφεΐνης, του αλατιού και των λιπαρών τροφών είναι οι πρώτες οδηγίες. Ακολούθως η χρήση μαλακού στηθόδεσμου που εφαρμόζει καλά σε συνδυασμό με φυτικά έλαια (primrose oil) και απλά παυσίπονα ή αντιφλεγμονώδη μπορούν να μειώσουν ικανοποιητικά τον πόνο. Η μη κυκλική μασταλγία είναι πόνος στον ένα ή και στους δύο μαστούς που δεν έχει σχέση με τον κύκλο αλλά συνήθως με μυοσκελετικά προβλήματα (παθήσεις στις πλευρές, στους χόνδρους ή στους μύες του θώρακα). Η αντιμετώπιση είναι συνήθως φαρμακευτική. Ωστόσο, ο πόνος στους μαστούς είναι ένας λόγος που σωστά οδηγεί τη γυναίκα στον ειδικό γιατρό. Μετά από λεπτομερή έλεγχο ο γιατρός θα ενημερώσει υπεύθυνα τη γυναίκα για τα αίτια του πόνου και τα μέτρα που πρέπει να πάρει.
Στο ιατρείο Surgery Breast στη Θεσσαλονίκη, η Γενική Χειρουργός – Χειρουργός Μαστού Δέσποινα Καζαντζίδου αναλαμβάνει ολοκληρωμένη διερεύνηση, πρόληψη και αντιμετώπιση, με ασφάλεια και σεβασμό στις ανάγκες σας.
Μην αφήνετε την ανησυχία να μεγαλώνει· μία εξειδικευμένη προσέγγιση μπορεί να κάνει τη διαφορά.